Żyjemy w określonym kraju i od dziecka uczymy się określonego języka. Wraz ze wszystkimi kontekstami znaczeniowymi i kulturowymi. I absolutnie naturalne jest to, że język obcy próbujemy “wpasować” w ramy stylistyczne czy gramatyczne, którymi posługujemy się na co dzień. Rzecz w tym, że nie ma na świecie dwóch języków, możliwych do nauki 1:1. I im wcześniej to zaakceptujesz, tym łatwiej pójdzie Ci opanowanie nowych słówek i zdań.
Zwykle rozpoczynając naukę języka obcego nasz zakresów słów jest dość ograniczony. A kiedy potrafimy już budować pierwsze zdania i wśród zadań pojawiają się tłumaczenia, sprawy dodatkowo się komplikują.
Wszystko przez to, że trudno jest przestawić się na myślenie np. po francusku – zwykle pierwsze proste zdania i tak próbujemy układać lub tłumaczyć opierając się na polskiej składni i gramatyce. Fachowo taki zabieg określa się jako Mental Translation, czyli przetwarzanie w swoim języku ojczystym słów, zwrotów lub zdań z języka, którego chcesz się nauczyć. A przecież nawet w języku polskim czyhają na nas niespodzianki i wyrazy wieloznaczne, jak choćby “zamek” rozumiany inaczej w zależności od sytuacji i kontekstu.
Pamiętaj również, że nawet w ramach tego samego języka może być wiele różnorodnych kontekstów zależnych choćby od kraju, w którym się znajdziesz. Ba, nawet dwóch nauczycieli może kształtować Twoją językową świadomość w nieco inny sposób, używając nieco innych form czy zwrotów.
Jeśli nie słowo w słowo, to jak?
Dlatego rozpoczynając naukę francuskiego najlepiej od razu przestawić się na myślenie “po francusku” (albo po angielsku, niemiecku czy hiszpańsku 😉 ). Dzięki temu łatwiej odnajdziesz się nie tylko w trakcie lekcji, ale zwłaszcza podczas praktycznego użycia języka.
Sytuacja, w której próbujesz przetłumaczyć na francuski zdanie ułożone “w głowie” po polsku to zdecydowanie jedna z najbardziej stresujących rzeczy, jakiej możesz doświadczyć w rozmowie z osobą płynnie posługującą się tym językiem.
Zdanie polskie będzie prawdopodobnie dużo bardziej skomplikowane i złożone z trudniejszych słów niż to, jakie stworzysz, zwłaszcza jeśli jesteś na początkującym stopniu zaawansowania. Wchodząc w tryb myślenia po francusku może nie od razu zaprezentujesz zdania wielokrotnie złożone, ale z pewnością łatwiej będzie Ci znaleźć słowa oddające to, co chcesz przekazać.
Komunikat, nie słówka
Pamiętaj, że w przekazywaniu treści w języku obcym chodzi o poprawne przekazanie wiadomości, a nie słówek. W zdaniach prostych i klarownych źle użyte słowo niewiele zmieni, ale w dłuższych wypowiedziach może zrobić różnicę. Język to elastyczne narzędzie, a jeden temat możemy opisać na wiele sposobów.
Żeby dobrze wyjaśnić to, co mam na myśli, zachęcam Cię do wykonania ćwiczenia: sprawdź, czy umiesz przetłumaczyć te mini dialogi na francuski.
1.
– Gdzie mieszkasz?
– Mieszkam na końcu tej ulicy w budynku na drugim piętrze.
2.
– Masz rodzeństwo?
– Nie, jestem jedynaczką i myślę, że dzięki temu jestem bardzo samodzielna.
3.
– Kiedy skończysz pracować?
– Dzisiaj skończę bardzo późno, mam ważny projekt to zrobienia.
4.
– Myślisz, że warto jest znać języki obce?
– Oczywiście! Nie uważam, żeby to był jedyny pretekst do awansu w pracy, ale im więcej znasz języków, tym większe masz kompetencje w oczach pracodawcy.
5.
– Gdybyś miał wybrać: życie w Polsce czy życie we Francji, co byś wybrał?
– Życie w Polsce. Czuję się związany z moim miastem. Kiedyś mój przyjaciel powiedział mi, że jak tylko to będzie możliwe, wyjedzie z Polski. Kiedy zapytałem go dlaczego, nie umiał mi dokładnie wytłumaczyć, ale uznał, że wszyscy dookoła tak robią. Myślę, że dobrze jest żyć zgodnie ze swoimi przekonaniami.
Jeśli umiesz przetłumaczyć tylko 2 lub 3 pierwsze mini dialogi to znaczy, że jesteś na bardzo dobrej drodze rozwoju językowego, ale jeszcze trochę pracy przed Tobą!
Jeśli umiesz przetłumaczyć wszystko, chapeau bas! Masz niesamowitą płynność językową. A jeśli zauważasz jakieś rozbieżności w swoich zdaniach i odpowiedziach, które znajdziesz na końcu tekstu pamiętaj, że tylko to konkretne zdanie z naszego mini dialogu możemy przetłumaczyć na kilka sposobów:
„Kiedy zapytałem go dlaczego, nie umiał mi dokładnie wytłumaczyć, ale uznał, że wszyscy dookoła tak robią.”
Quand je lui ai posé la question pourquoi, il ne savait pas comment expliquer cela mais il a constaté que tout le monde faisait ainsi.
Quand je lui ai demandé pourquoi, il ne savait pas l’expliquer mais il a affirmé que chaque personne le faisait.
En ce moment je lui ai posé la question pourquoi et il ne savait pas m’expliquer mais il a cru que tout le monde faisait comme ça.
Czy któraś wersja jest lepsza? Nie. Są minimalnie inne, ale każda przekazuje treść. Znacznie łatwiej osiągnąć to myśląc od razu w języku obcym, niż utrudniając sobie zadanie przekładaniem w głowie polskich zdań na francuskie.
*Zerknij na moje propozycje tłumaczeń dialogów.
- Où tu habites ? J’habite au bout de cette rue dans le bâtiment au deuxième étage.
- Tu as des frères et des soeurs ? Non, je suis fille unique et je pense que grâce à cela je suis très autonome.
- Quand tu vas terminer le travail ? Aujourd’hui je vais finir très tard. J’ai un projet important à terminer.
- Penses-tu qu’il vaut la peine de connaître les langues étrangères ? Bien sûr ! Je ne crois pas que ça soit la seule raison pour obtenir une promotion au travail mais plus de langues tu connais, plus de compétences tu as dans les yeux de ton patron.
- Et si tu devais choisir : la vie en France ou la vie en Pologne ? Qu’est-ce que tu choisirais ? J’habite en Pologne, je me sens lié à ma ville. Un jour, mon ami m’a dit que dès qu’il aurait la possibilité, il partirait de Pologne. Quand je lui ai posé la question pourquoi, il ne savait pas comment l’expliquer mais il a constaté que tout le monde faisait ainsi. Je pense que c’est bien de vivre en accord avec ses valeurs.
